Skip to main content
Independent Devotee-Run Website ShriKainchiDham.org is an independent informational and devotional blog created by devotees of Neem Karoli Baba. It is not the official website of Shri Kainchi Hanuman Mandir Trust.
Official Temple Website

Most Popular Post

कैंची धाम के पास सबसे अच्छे होटल और होमस्टे: कम बजट व लग्जरी स्टे की सूची (2026 Guide)

Vishnu Sahasranamam Stotram With Hindi Lyrics

Vishnu Sahasranamam - भगवान विष्णु सहस्रनाम | www.shrikainchidham.org

विष्णु सहस्रनाम स्तोत्रम
Vishnu Sahasranamam Stotram

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमः

प्रिय भक्तों, विष्णु सहस्रनाम भगवान श्री हरि विष्णु (नारायण) के एक हजार दिव्य नामों का पवित्र संग्रह है। महाभारत के अनुशासन पर्व में भीष्म पितामह द्वारा युधिष्ठिर को सुनाया गया यह स्तोत्र हिन्दू धर्म के सर्वाधिक प्रभावशाली एवं लोकप्रिय स्तोत्रों में से एक है।

नियमित पाठ से मानसिक शांति, पापों का नाश, बृहस्पति ग्रह की शांति, सुख-समृद्धि और मोक्ष मार्ग खुलता है। श्रद्धा एवं शुद्ध भाव से किया गया पाठ ही सबसे बड़ा फल देता है।

विष्णु सहस्रनाम पाठ के लाभ

  • मनोकामनाएँ पूर्ण होती हैं
  • यश, सुख, ऐश्वर्य, आरोग्य एवं सौभाग्य की प्राप्ति
  • बिगड़े कार्यों में सफलता
  • कुंडली में बृहस्पति के दुष्प्रभाव का शमन
  • भौतिक एवं आध्यात्मिक उन्नति
  • सभी ग्रहों एवं नक्षत्रों पर सकारात्मक प्रभाव

पाठ के नियम

  • पाठ से पहले स्नान कर पवित्र रहें
  • सात्विक व्रत रखकर पाठ करें
  • पीले वस्त्र धारण करें
  • भगवान विष्णु की विधिवत पूजा कर गुड़ या पीली मिठाई अर्पित करें
  • पाठ के दौरान किसी अन्य कार्य में मन न लगाएँ

भगवान विष्णु के 1000 नाम (107 श्लोक)

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमः

विष्णु भगवान के 1000 नाम अर्थ सहित

भगवान विष्णु के एक हजार दिव्य नामों का विस्तृत हिंदी अर्थ

क्र.सं. संस्कृत नाम हिंदी अर्थ
1विश्वम्जो स्वयं ब्रह्मांड और संपूर्ण जगत का रूप हैं।
2विष्णुःजो सर्वव्यापी हैं।
3वषट्कारःजिनके निमित्त यज्ञ में ‘वषट्’ कहा जाता है।
4भूतभव्यभवत्प्रभुःभूत, वर्तमान और भविष्य के स्वामी।
5भूतकृत्समस्त प्राणियों की रचना करने वाले।
6भूतभृत्सभी जीवों का भरण-पोषण करने वाले।
7भावःशुद्ध अस्तित्व रूप।
8भूतात्मासमस्त प्राणियों की अंतरात्मा।
9भूतभावनःजीवों की उत्पत्ति करने वाले।
10पूतात्मापरम पवित्र आत्मा।
11परमात्मासर्वोच्च आत्मा।
12मुक्तानां परमा गतिःमुक्त पुरुषों का परम गंतव्य।
13अव्ययःअविनाशी।
14पुरुषःब्रह्मांड में शयन करने वाले।
15साक्षीसब कुछ देखने वाले।
16क्षेत्रज्ञःशरीर रूपी क्षेत्र को जानने वाले।
17अक्षरःअविनाशी।
18योगःयोग स्वरूप।
19योगविदां नेतायोगियों के नेता।
20प्रधानपुरुषेश्वरःप्रकृति और पुरुष के ईश्वर।
21नारसिंहवपुःनर-सिंह रूप वाले।
22श्रीमान्लक्ष्मीयुक्त।
23केशवःसुंदर केश वाले।
24पुरुषोत्तमःसर्वश्रेष्ठ पुरुष।
25सर्वःसब कुछ।
26शर्वःसंहार करने वाले।
27शिवःकल्याणकारी।
28स्थाणुःअचल।
29भूतादिःभूतों के आदि कारण।
30निधिरव्ययःअक्षय निधि।
31सम्भवःअवतार लेने वाले।
32भावनःउत्पन्न करने वाले।
33भर्तापोषण करने वाले।
34प्रभवःदिव्य उत्पत्ति वाले।
35प्रभुःसर्वसमर्थ।
36ईश्वरःईश्वर।
37स्वयम्भूःस्वयं सिद्ध।
38शम्भुःकल्याण उत्पन्न करने वाले।
39आदित्यःसूर्य स्वरूप।
40पुष्कराक्षःकमलनेत्र।
41महास्वनःगंभीर वाणी वाले।
42अनादिनिधनःअनादि-अनंत।
43धाताधारण करने वाले।
44विधाताविधाता।
45धातुरुत्तमःधातुओं में श्रेष्ठ।
46अप्रमेयःअप्रमेय।
47हृषीकेशःइन्द्रियों के स्वामी।
48पद्मनाभःपद्मनाभ।
49अमरप्रभुःअमरों के प्रभु।
50विश्वकर्माविश्व के कर्ता।
51मनुःमनन करने वाले।
52त्वष्टानिर्माण करने वाले।
53स्थविष्ठःअत्यंत विशाल।
54स्थविरःप्राचीन।
55ध्रुवःध्रुव।
56अग्राह्यःग्रहण न किए जा सकने वाले।
57शाश्वतःशाश्वत।
58कृष्णःकृष्ण।
59लोहिताक्षःलाल नेत्र वाले।
60प्रतर्दनःविनाश करने वाले।
61प्रभूतःप्रभूत।
62त्रिककुब्धामतीनों लोकों के धाम।
63पवित्रम्पवित्र।
64मङ्गलं परम्परम मंगल।
65ईशानःईशान।
66प्राणदःप्राण देने वाले।
67प्राणःप्राण।
68ज्येष्ठःज्येष्ठ।
69श्रेष्ठःश्रेष्ठ।
70प्रजापतिःप्रजापति।
71हिरण्यगर्भःहिरण्यगर्भ।
72भूगर्भःपृथ्वी के गर्भ में स्थित।
73माधवःमाधव।
74मधुसूदनःमधु असुर के हंता।
75ईश्वरःईश्वर।
76विक्रमीपराक्रमी।
77धन्वीधनुर्धारी।
78मेधावीमेधावी।
79विक्रमःविक्रम।
80क्रमःक्रम।
81अनुत्तमःअनुत्तम।
82दुराधर्षःदुराधर्ष।
83कृतज्ञःकृतज्ञ।
84कृतिःकृति।
85आत्मवान्आत्मवान्।
86सुरेशःदेवताओं के ईश्वर।
87शरणम्शरण।
88शर्मसुख।
89विश्वरेताःविश्व के रेतस्।
90प्रजाभवःप्रजा की उत्पत्ति।
91अहःदिन।
92संवत्सरःसंवत्सर।
93व्यालःव्याल।
94प्रत्ययःप्रत्यय।
95सर्वदर्शनःसब कुछ देखने वाले।
96अजःअजन्मा।
97सर्वेश्वरःसबके ईश्वर।
98सिद्धःसिद्ध।
99सिद्धिःसिद्धि।
100सर्वादिःसबके आदि।
101अच्युतःजो कभी च्युत नहीं होते, अटल।
102वृषाकपिःधर्म रूपी कपि (वानर) वाले।
103अमेयात्माअपरिमेय आत्मा वाले।
104सर्वयोगविनिःसृतःसभी योगों से परे।
105वसुःसभी प्राणियों में निवास करने वाले।
106वसुमनाःउत्तम मन वाले।
107सत्यःसत्य स्वरूप।
108समात्मासभी में समान आत्मा।
109सम्मितःसभी से समान।
110समःसमभाव वाले।
111अमोघःजिनका संकल्प कभी व्यर्थ नहीं जाता।
112पुण्डरीकाक्षःकमलनेत्र।
113वृषकर्माधर्म कर्म करने वाले।
114वृषाकृतिःधर्म की मूर्ति।
115रुद्रःदुःखों को दूर करने वाले।
116बहुशिराःअनेक सिर वाले।
117बभ्रुःसंसार का भार उठाने वाले।
118विश्वयोनिःविश्व की उत्पत्ति का कारण।
119शुचिश्रवाःपवित्र कीर्ति वाले।
120अमृतःअमर।
121शाश्वतस्थाणुःनित्य और स्थिर।
122वरारोहःउत्कृष्ट आश्रय।
123महातपाःमहान तप वाले।
124सर्वगःसर्वत्र व्याप्त।
125सर्वविद्भानुःसब कुछ जानने वाले प्रकाशमान।
126विष्वक्सेनःजिनकी सेना सर्वत्र विजयी है।
127जनार्दनःजनों के कष्ट हरने वाले।
128वेदःवेद स्वरूप।
129वेदविद्वेदों के ज्ञाता।
130अव्यंगःपूर्ण अंग वाले।
131वेदांगःवेद जिनके अंग हैं।
132वेदवित्वेदों के वास्तविक अर्थ के ज्ञाता।
133कविःत्रिकालदर्शी।
134लोकाध्यक्षःलोकों के अध्यक्ष।
135सुराध्यक्षःदेवताओं के अध्यक्ष।
136धर्माध्यक्षःधर्म के अध्यक्ष।
137कृताकृतःकृत और अकृत दोनों।
138चतुरात्माचार रूपों वाले।
139चतुर्व्यूहःचार व्यूह वाले।
140चतुर्दंष्ट्रःचार दांतों वाले।
141चतुर्भुजःचार भुजाओं वाले।
142भ्राजिष्णुःप्रकाशमान।
143भोजनम्भोग्य वस्तु।
144भोक्ताभोक्ता।
145सहिष्णुःसहनशील।
146जगदादिजःजगत के आदि में उत्पन्न।
147अनघःनिष्पाप।
148विजयःविजयी।
149जेताजीतने वाले।
150विश्वयोनिःविश्व की योनि।
151पुनर्वसुःबार-बार शरीर में निवास करने वाले।
152उपेन्द्रःइन्द्र के अनुज।
153वामनःवामन रूप।
154प्रांशुःविशाल।
155अमोघःअमोघ।
156शुचिःपवित्र।
157ऊर्जितःशक्तिशाली।
158अतीन्द्रःइन्द्र से भी श्रेष्ठ।
159संग्रहःसंग्रह करने वाले।
160सर्गःसृष्टि।
161धृतात्माआत्मा को धारण करने वाले।
162नियमःनियम।
163यमःयम।
164वेद्यःजानने योग्य।
165वैद्यःवैद्य।
166सदायोगीसदा योगी।
167वीरहावीरों के हंता।
168माधवःमाधव।
169मधुःमधु।
170अतीन्द्रियःइन्द्रियों से परे।
171महामायःमहान माया वाले।
172महोत्साहःमहान उत्साह वाले।
173महाबलःमहान बल वाले।
174महाबुद्धिःमहान बुद्धि वाले।
175महावीर्यःमहान वीर्य वाले।
176महाशक्तिःमहान शक्ति वाले।
177महाद्युतिःमहान द्युति वाले।
178अनिर्देश्यवपुःअनिर्देश्य शरीर वाले।
179श्रीमान्श्रीमान्।
180अमेयात्माअमेय आत्मा वाले।
181महाद्रिधृक्बड़े पर्वतों को धारण करने वाले।
182महेष्वासःमहान धनुर्धारी।
183महीभर्तापृथ्वी के भर्ता।
184श्रीनिवासःलक्ष्मी के निवास स्थान।
185सतां गतिःसज्जनों की गति।
186अनिरुद्धःअनिरुद्ध।
187सुरानन्दःदेवताओं को आनंद देने वाले।
188गोविन्दःगोविन्द।
189गोविदां पतिःवेदज्ञों के पति।
190मरीचिःमरीचि।
191दमनःदमन करने वाले।
192हंसःहंस।
193सुपर्णःसुंदर पंख वाले।
194भुजगोत्तमःसर्पों में उत्तम।
195हिरण्यनाभःस्वर्ण नाभि वाले।
196सुतपाःउत्तम तप वाले।
197पद्मनाभःपद्मनाभ।
198प्रजापतिःप्रजापति।
199अमृत्युःमृत्यु से रहित।
200सर्वदृक्सब कुछ देखने वाले।
201सिंहःसिंह।
202सन्धातासंधान करने वाले।
203सन्धिमान्संधि वाले।
204स्थिरःस्थिर।
205अजःअज।
206दुर्मर्षणःदुर्मर्षण।
207शास्ताशास्ता।
208विश्रुतात्माप्रसिद्ध आत्मा वाले।
209सुरारिहादेवताओं के शत्रुओं के हंता।
210गुरुःगुरु।
211गुरुतमःसबसे बड़े गुरु।
212धामधाम।
213सत्यःसत्य।
214सत्यपराक्रमःसत्य पराक्रम वाले।
215निमिषःनिमिष।
216अनिमिषःअनिमिष।
217स्रग्वीमाला धारण करने वाले।
218वाचस्पतिःवाणी के पति।
219उदारधीःउदार बुद्धि वाले।
220अग्रणीःअग्रणी।
221ग्रामणीःग्रामणी।
222श्रीमान्श्रीमान्।
223न्यायःन्याय।
224नेतानेता।
225समीरणःवायु।
226सहस्रमूर्धाहजार सिर वाले।
227विश्वात्माविश्व की आत्मा।
228सहस्राक्षःहजार नेत्र वाले।
229सहस्रपात्हजार पैर वाले।
230आवर्तनःआवर्तन करने वाले।
231निवृत्तात्मानिवृत्त आत्मा वाले।
232संवृतःसंवृत।
233संप्रमर्दनःसंप्रमर्दन करने वाले।
234अहःअहः।
235संवर्तकःसंवर्तक।
236वह्निःअग्नि।
237अनिलःवायु।
238धरणीधरःपृथ्वी को धारण करने वाले।
239सुप्रसादःसुप्रसन्न।
240प्रसन्नात्माप्रसन्न आत्मा वाले।
241विश्वधृक्विश्व को धारण करने वाले।
242विश्वभुक्विश्व का भोग करने वाले।
243विभुःविभु।
244सत्कर्तासत्कार्य करने वाले।
245सत्कृतःसत्कृत।
246साधुःसाधु।
247जह्नुःजह्नु।
248नारायणःनारायण।
249नरःनर।
250असंख्येयःअसंख्य।
क्र.सं. संस्कृत नाम हिंदी अर्थ
251अप्रमेयात्माअपरिमेय आत्मा वाले।
252विशिष्टःविशिष्ट।
253शिष्टकृत्शिष्ट आचरण कराने वाले।
254शुचिःपवित्र।
255सिद्धार्थःजिनकी सभी कामनाएं पूर्ण हैं।
256सिद्धसंकल्पःजिनका संकल्प सिद्ध होता है।
257सिद्धिदःसिद्धि देने वाले।
258सिद्धिसाधनःसिद्धि के साधन।
259वृषाहीधर्म की वर्षा करने वाले।
260वृषभःवृषभ (धर्म का प्रतीक)।
261विष्णुःविष्णु।
262वृषपर्वाधर्म रूपी सीढ़ियाँ वाले।
263वृषोदरःधर्म को पेट में धारण करने वाले।
264वर्धनःवृद्धि करने वाले।
265वर्धमानःबढ़ने वाले।
266विविक्तःविविक्त।
267श्रुतिसागरःवेदों के सागर।
268सुभुजःसुंदर भुजाओं वाले।
269दुर्धरःदुर्धर।
270वाग्मीवाग्मी।
271महेंद्रःमहान इंद्र।
272वसुदःधन देने वाले।
273वसुःवसु।
274नैकरूपःअनेक रूप वाले।
275बृहद्रूपःविशाल रूप वाले।
276शिपिविष्टःकिरणों में व्याप्त।
277प्रकाशनःप्रकाश करने वाले।
278ओजस्तेजोद्युतिधरःओज, तेज और द्युति धारण करने वाले।
279प्रकाशात्माप्रकाश स्वरूप आत्मा।
280प्रतापनःप्रताप वाले।
281ऋद्धःसमृद्ध।
282स्पष्टाक्षरःस्पष्ट अक्षर वाले।
283मन्त्रःमन्त्र स्वरूप।
284चन्द्रांशुःचंद्र किरणों जैसे।
285भaskarद्युतिःसूर्य के समान द्युति वाले।
286अमृतांशोद्भवःअमृत अंश से उत्पन्न।
287भानुःभानु (सूर्य)।
288शशबिन्दुःचंद्रमा।
289सुरेश्वरःदेवताओं के ईश्वर।
290औषधम्औषधि।
291जगतः सेतुःजगत का सेतु।
292सत्यधर्मपराक्रमःसत्य और धर्म में पराक्रम वाले।
293भूतभव्यभवन्नाथःभूत-भविष्य-वर्तमान के नाथ।
294पवनःपवन।
295पावनःपवित्र करने वाले।
296अनलःअग्नि।
297कामहाकामनाओं को हरने वाले।
298कामकृत्कामनाओं को पूर्ण करने वाले।
299कान्तःकान्त।
300कामःकाम।
301कामप्रदःकामनाएं देने वाले।
302प्रभुःप्रभु।
303युगादिकृत्युगों के आदि करने वाले।
304युगावर्तःयुगों को घुमाने वाले।
305नैकमायःअनेक माया वाले।
306महाशनःमहान भोक्ता।
307अदृश्यःअदृश्य।
308व्यक्तरूपःव्यक्त रूप वाले।
309सहस्रजित्हजारों को जीतने वाले।
310अनन्तजित्अनंत को जीतने वाले।
311इष्टःइष्ट।
312विशिष्टःविशिष्ट।
313शिष्टेष्टःशिष्टों के प्रिय।
314शिखण्डीशिखण्डी।
315नहुषःनहुष।
316वृषःवृष।
317क्रोधीक्रोधी।
318क्रोधनःक्रोध करने वाले।
319विश्वबाहुःविश्व भुजाओं वाले।
320महीधरःपृथ्वी को धारण करने वाले।
321अच्युतःअच्युत।
322प्रथितःप्रसिद्ध।
323प्राणःप्राण।
324प्राणदःप्राण देने वाले।
325वासवानुजःइन्द्र के छोटे भाई।
326अपांनिधिःजल का निधि।
327अधिष्ठानम्अधिष्ठान।
328अप्रमत्तःअप्रमत्त।
329प्रतिष्ठितःप्रतिष्ठित।
330स्कन्दःस्कन्द।
331स्कन्दधरःस्कन्द को धारण करने वाले।
332धुर्यःधुर्य।
333वरदःवर देने वाले।
334वायुवाहनःवायु को वाहन बनाने वाले।
335वासुदेवःवासुदेव।
336बृहद्भानुःविशाल किरणों वाले।
337आदिदेवःआदि देव।
338पुरंदरःपुरों को तोड़ने वाले।
339अशोकःशोक रहित।
340तारणःतारने वाले।
341तारःतार।
342शूरःशूर।
343शौरिःशौरि।
344जनेश्वरःजनों के ईश्वर।
345अनुकूलःअनुकूल।
346शतावर्तःसैकड़ों आवर्तन वाले।
347पद्मीपद्म धारण करने वाले।
348पद्मनिभेक्षणःकमल जैसे नेत्र वाले।
349पद्मनाभःपद्मनाभ।
350अरविन्दाक्षःकमल नेत्र वाले।
351पद्मगर्भःपद्मगर्भ।
352शरीरभृत्शरीर को धारण करने वाले।
353महर्द्धिःमहान ऋद्धि वाले।
354ऋद्धःऋद्ध।
355वृद्धात्मावृद्ध आत्मा वाले।
356महाक्षःमहान नेत्र वाले।
357गरुडध्वजःगरुड़ ध्वज वाले।
358अतुलःअतुलनीय।
359शरभःशरभ।
360भीमःभीम।
361समयज्ञःसमय के ज्ञाता।
362हविर्हरिःहवि को ग्रहण करने वाले हरि।
363सर्वलक्षणलक्षण्यःसभी लक्षणों से युक्त।
364लक्ष्मीवान्लक्ष्मीवान्।
365समितिञ्जयःसंग्राम में विजयी।
366विक्षरःविक्षर।
367रोहितःरोहित।
368मार्गःमार्ग।
369हेतुःहेतु।
370दामोदरःदामोदर।
371सहःसहनशील।
372महीधरःपृथ्वी धारण करने वाले।
373महाभागःमहाभाग्यशाली।
374वेगवान्वेगवान्।
375अमिताशनःअमित भोजन करने वाले।
376उद्भवःउद्भव।
377क्षोभणःक्षोभण।
378देवःदेव।
379श्रीगर्भःश्रीगर्भ।
380परमेश्वरःपरमेश्वर।
381करणम्करण।
382कारणम्कारण।
383कर्ताकर्ता।
384विकर्ताविकर्ता।
385गहनःगहन।
386गुहःगुह।
387व्यवसायःव्यवसाय।
388व्यवस्थानःव्यवस्थान।
389संस्थानःसंस्थान।
390स्थानदःस्थान देने वाले।
391ध्रुवःध्रुव।
392परर्द्धिःपरम ऋद्धि वाले।
393परमस्पष्टःपरम स्पष्ट।
394तुष्टःतुष्ट।
395पुष्टःपुष्ट।
396शुभेक्षणःशुभ नेत्र वाले।
397रामो विरामो विरजो मार्गः नेता नादनयःराम, विराम, विरज, मार्ग, नेता, नादनय।
398वीरःवीर।
399शक्तिमतां श्रेष्ठःशक्तिमानों में श्रेष्ठ।
400धर्मःधर्म।
401धर्मविदुत्तमःधर्मविदों में उत्तम।
402वैकुण्ठःवैकुण्ठ।
403पुरुषःपुरुष।
404प्राणःप्राण।
405प्राणदःप्राणद।
406प्रणवःप्रणव (ॐ)।
407पृथुःपृथु।
408हिरण्यगर्भःहिरण्यगर्भ।
409शत्रुघ्नःशत्रुओं के हंता।
410व्याप्तःव्याप्त।
411वायुःवायु।
412अधोक्षजःअधोक्षज।
413ऋतुःऋतु।
414सुदर्शनःसुदर्शन।
415कालःकाल।
416परमेष्ठीपरमेष्ठी।
417परिग्रहःपरिग्रह।
418उग्रःउग्र।
419संवत्सरःसंवत्सर।
420दक्षःदक्ष।
421विश्रामःविश्राम।
422विश्वदक्षिणःविश्व दक्षिणा वाले।
423विस्तारःविस्तार।
424स्थावरस्थाणुःस्थावर और स्थाणु।
425प्रमाणम्प्रमाण।
426बीजम् अव्ययम्अव्यय बीज।
427अर्थःअर्थ।
428अनर्थःअनर्थ रहित।
429महाकोशःमहान कोश वाले।
430महाभोगःमहान भोग वाले।
431महाधनःमहान धन वाले।
432अनिर्विण्णःअनिर्विण्ण।
433स्थविष्ठःस्थविष्ठ।
434अभूःअभू।
435धर्मयूपःधर्म रूपी यूप।
436महामखःमहान यज्ञ।
437नक्षत्रनेमिःनक्षत्रों की नेमि।
438नक्षत्रीनक्षत्री।
439क्षमःक्षमाशील।
440क्षामाःक्षाम।
441समीहनःसमीहन।
442यज्ञःयज्ञ।
443इज्यःइज्य।
444महेज्यःमहान इज्य।
445क्रतुःक्रतु।
446सत्रम्सत्र।
447सतां गतिःसज्जनों की गति।
448सर्वदर्शीसब कुछ देखने वाले।
449विमुक्तात्माविमुक्त आत्मा।
450सर्वज्ञःसर्वज्ञ।
451ज्ञानमुत्तमम्उत्तम ज्ञान।
452सुव्रतःउत्तम व्रत वाले।
453सुमुखःसुंदर मुख वाले।
454सूक्ष्मःसूक्ष्म।
455सुघोषःसुंदर घोष वाले।
456सुखदःसुख देने वाले।
457सुहृत्सच्चा मित्र।
458मनोहरःमन को हरने वाले।
459जित्क्रोधःक्रोध को जीतने वाले।
460वीरबाहुःवीर भुजाओं वाले।
461विदारणःविदारण करने वाले।
462स्वापनःसुला देने वाले।
463स्ववशःस्वतंत्र।
464व्यापीव्यापी।
465नैकात्माअनेक आत्माओं वाले।
466नैककर्मकृत्अनेक कर्म करने वाले।
467वत्सलःवत्सल।
468वत्सलायःवत्सलाय।
469रत्नगर्भःरत्नगर्भ।
470धनेश्वरःधन के ईश्वर।
471धर्मगुप्धर्म की रक्षा करने वाले।
472धर्मकृत्धर्म करने वाले।
473धर्मीधर्मी।
474सत्सत्।
475असत्असत्।
476क्षरम्क्षर।
477अक्षरम्अक्षर।
478अविज्ञाताअविज्ञाता।
479सहस्रांशुःहजार किरणों वाले।
480विधाताविधाता।
481कृतलक्षणःलक्षणों से युक्त।
482गभस्तिनेमिःकिरणों की नेमि वाले।
483सत्त्वस्थःसत्त्व में स्थित।
484सिंहःसिंह।
485भूतमहेश्वरःभूतों के महेश्वर।
486आदिदेवःआदि देव।
487महादेवःमहादेव।
488देवेशःदेवों के ईश।
489देवभृद्गुरुःदेवों के गुरु।
490उत्तरःउत्तर।
491गोपतिःगोपति।
492गोप्तागोप्ता।
493ज्ञानगम्यःज्ञान से गम्य।
494पुरातनःपुरातन।
495शरीरभूतभृत्शरीर और भूतों को धारण करने वाले।
496भोक्ताभोक्ता।
497कपीन्द्रःवानरों के इंद्र (हनुमान रूप)।
498भूरिदक्षिणःबहुत दक्षिणा वाले।
499सोमपःसोमपान करने वाले।
500अमृतपःअमृतपान करने वाले।
क्र.सं. संस्कृत नाम हिंदी अर्थ
501सोमःसोम।
502पुरुजित्बहुतों को जीतने वाले।
503पुरुसत्तमःपुरुषों में उत्तम।
504विनयःविनय।
505जयःजय।
506सत्यसन्धःसत्यप्रतिज्ञ।
507दाशार्हःदाशार्ह (यादव)।
508सात्त्वतां पतिःसात्त्वतों के स्वामी।
509जीवःजीव।
510विनयितासाक्षीविनय का साक्षी।
511मुकुन्दःमुक्ति देने वाले।
512अमितविक्रमःअमित पराक्रम वाले।
513अम्भोनिधिःसमुद्र।
514अनन्तात्माअनंत आत्मा।
515महोदधिशयःमहासागर में शयन करने वाले।
516अन्तकःअंत करने वाले।
517अजःअज।
518महार्हःमहान पूज्य।
519स्वाभाव्यःस्वाभाविक।
520जितामित्रःशत्रुओं को जीतने वाले।
521प्रमोदनःप्रमोद देने वाले।
522आनन्दःआनन्द।
523नन्दनःनन्दन।
524नन्दःनन्द।
525सत्यधर्मासत्यधर्म।
526त्रिविक्रमःतीनों लोकों को नापने वाले।
527महर्षिः कपिलाचार्यःमहर्षि कपिल।
528कृष्णःकृष्ण।
529विष्णुःविष्णु।
530लोकात्रयःतीनों लोकों के आधार।
531सिद्धःसिद्ध।
532अर्चिष्मान्तेजस्वी।
533अर्चितःपूजित।
534कुमुदःकुमुद।
535कुवलयःकुवलय।
536गोविन्दःगोविन्द।
537गोचरो गोपतिःगोचर और गोपति।
538मरीचिःमरीचि।
539दमनःदमन।
540हंसःहंस।
541सुपर्णःसुपर्ण।
542भुजगोत्तमःसर्वोत्तम सर्प।
543हिरण्यनाभःस्वर्णनाभि।
544सुतपाःउत्तम तप।
545पद्मनाभःपद्मनाभ।
546प्रजापतिःप्रजापति।
547अमृत्युःमृत्यु रहित।
548सर्वदृक्सब देखने वाले।
549सिंहःसिंह।
550सन्धातासंधान करने वाले।
551सन्धिमान्संधिमान्।
552स्थिरःस्थिर।
553अजःअज।
554दुर्मर्षणःदुर्मर्षण।
555शास्ताशास्ता।
556विश्रुतात्माप्रसिद्ध आत्मा।
557सुरारिहाअसुरों के हंता।
558गुरुःगुरु।
559गुरुतमःसबसे बड़े गुरु।
560धामधाम।
561सत्यःसत्य।
562सत्यपराक्रमःसत्य पराक्रम।
563निमिषःनिमिष।
564अनिमिषःअनिमिष।
565स्रग्वीमाला धारण करने वाले।
566वाचस्पतिःवाणी के स्वामी।
567उदारधीःउदार बुद्धि।
568अग्रणीःअग्रणी।
569ग्रामणीःग्रामणी।
570श्रीमान्श्रीमान्।
571न्यायःन्याय।
572नेतानेता।
573समीरणःवायु।
574सहस्रमूर्धाहजार सिर वाले।
575विश्वात्माविश्व की आत्मा।
576सहस्राक्षःहजार नेत्र वाले।
577सहस्रपात्हजार पैर वाले।
578आवर्तनःआवर्तन।
579निवृत्तात्मानिवृत्त आत्मा।
580संवृतःसंवृत।
581संप्रमर्दनःसंप्रमर्दन।
582अहः संवर्तकःदिन का संवर्तक।
583वह्निःअग्नि।
584अनिलःवायु।
585धरणीधरःपृथ्वी धारण करने वाले।
586सुप्रसादःसुप्रसन्न।
587प्रसन्नात्माप्रसन्न आत्मा।
588विश्वधृक्विश्व को धारण करने वाले।
589विश्वभुक्विश्व का भोग करने वाले।
590विभुःविभु।
591सत्कर्तासत्कार्य करने वाले।
592सत्कृतःसत्कृत।
593साधुःसाधु।
594जह्नुःजह्नु।
595नारायणःनारायण।
596नरःनर।
597असंख्येयःअसंख्य।
598अप्रमेयात्माअपरिमेय आत्मा।
599विशिष्टःविशिष्ट।
600शिष्टकृत्शिष्ट बनाने वाले।
601शुचिःपवित्र।
602सिद्धार्थःसिद्ध अर्थ वाले।
603सिद्धसंकल्पःसिद्ध संकल्प।
604सिद्धिदःसिद्धि देने वाले।
605सिद्धिसाधनःसिद्धि के साधन।
606वृषाहीधर्म की वर्षा।
607वृषभःवृषभ।
608विष्णुःविष्णु।
609वृषपर्वाधर्म रूपी पर्व।
610वृषोदरःधर्म को धारण करने वाले।
611वर्धनःवृद्धि करने वाले।
612वर्धमानःवर्धमान।
613विविक्तःविविक्त।
614श्रुतिसागरःवेद सागर।
615सुभुजःसुंदर भुजा।
616दुर्धरःदुर्धर।
617वाग्मीवाग्मी।
618महेंद्रःमहेंद्र।
619वसुदःधन देने वाले।
620वसुःवसु।
621नैकरूपःअनेक रूप।
622बृहद्रूपःविशाल रूप।
623शिपिविष्टःकिरणों में व्याप्त।
624प्रकाशनःप्रकाशन।
625ओजस्तेजोद्युतिधरःओज-तेज-द्युति धारण करने वाले।
626प्रकाशात्माप्रकाश आत्मा।
627प्रतापनःप्रतापन।
628ऋद्धःऋद्ध।
629स्पष्टाक्षरःस्पष्ट अक्षर।
630मन्त्रःमन्त्र।
631चन्द्रांशुःचंद्रकिरण।
632भaskarद्युतिःसूर्यद्युति।
633अमृतांशोद्भवःअमृत अंश से उत्पन्न।
634भानुःभानु।
635शशबिन्दुःचंद्रमा।
636सुरेश्वरःसुरेश्वर।
637औषधम्औषध।
638जगतः सेतुःजगत का सेतु।
639सत्यधर्मपराक्रमःसत्यधर्म पराक्रम।
640भूतभव्यभवन्नाथःत्रिकाल के नाथ।
641पवनःपवन।
642पावनःपावन।
643अनलःअनल।
644कामहाकामना हरने वाले।
645कामकृत्कामना पूर्ण करने वाले।
646कान्तःकान्त।
647कामःकाम।
648कामप्रदःकामप्रद।
649प्रभुःप्रभु।
650युगादिकृत्युगादि कृत्।
651युगावर्तःयुगावर्त।
652नैकमायःअनेक माया।
653महाशनःमहाशन।
654अदृश्यःअदृश्य।
655व्यक्तरूपःव्यक्त रूप।
656सहस्रजित्सहस्रजित्।
657अनन्तजित्अनन्तजित्।
658इष्टःइष्ट।
659विशिष्टःविशिष्ट।
660शिष्टेष्टःशिष्टों के इष्ट।
661शिखण्डीशिखण्डी।
662नहुषःनहुष।
663वृषःवृष।
664क्रोधीक्रोधी।
665क्रोधनःक्रोधन।
666विश्वबाहुःविश्वबाहु।
667महीधरःमहीधर।
668अच्युतःअच्युत।
669प्रथितःप्रथित।
670प्राणःप्राण।
671प्राणदःप्राणद।
672वासवानुजःवासवानुज।
673अपांनिधिःअपांनिधि।
674अधिष्ठानम्अधिष्ठान।
675अप्रमत्तःअप्रमत्त।
676प्रतिष्ठितःप्रतिष्ठित।
677स्कन्दःस्कन्द।
678स्कन्दधरःस्कन्दधर।
679धुर्यःधुर्य।
680वरदःवरद।
681वायुवाहनःवायुवाहन।
682वासुदेवःवासुदेव।
683बृहद्भानुःबृहद्भानु।
684आदिदेवःआदिदेव।
685पुरंदरःपुरंदर।
686अशोकःअशोक।
687तारणःतारण।
688तारःतार।
689शूरःशूर।
690शौरिःशौरि।
691जनेश्वरःजनेश्वर।
692अनुकूलःअनुकूल।
693शतावर्तःशतावर्त।
694पद्मीपद्मी।
695पद्मनिभेक्षणःपद्मनेत्र।
696पद्मनाभःपद्मनाभ।
697अरविन्दाक्षःअरविन्दाक्ष।
698पद्मगर्भःपद्मगर्भ।
699शरीरभृत्शरीरभृत्।
700महर्द्धिःमहर्द्धि।
701ऋद्धःऋद्ध।
702वृद्धात्मावृद्धात्मा।
703महाक्षःमहाक्ष।
704गरुडध्वजःगरुडध्वज।
705अतुलःअतुल।
706शरभःशरभ।
707भीमःभीम।
708समयज्ञःसमयज्ञ।
709हविर्हरिःहविर्हरि।
710सर्वलक्षणलक्षण्यःसभी लक्षणों से युक्त।
711लक्ष्मीवान्लक्ष्मीवान्।
712समितिञ्जयःसमितिञ्जय।
713विक्षरःविक्षर।
714रोहितःरोहित।
715मार्गःमार्ग।
716हेतुःहेतु।
717दामोदरःदामोदर।
718सहःसह।
719महीधरःमहीधर।
720महाभागःमहाभाग।
721वेगवान्वेगवान्।
722अमिताशनःअमिताशन।
723उद्भवःउद्भव।
724क्षोभणःक्षोभण।
725देवःदेव।
726श्रीगर्भःश्रीगर्भ।
727परमेश्वरःपरमेश्वर।
728करणम्करण।
729कारणम्कारण।
730कर्ताकर्ता।
731विकर्ताविकर्ता।
732गहनःगहन।
733गुहःगुह।
734व्यवसायःव्यवसाय।
735व्यवस्थानःव्यवस्थान।
736संस्थानःसंस्थान।
737स्थानदःस्थानद।
738ध्रुवःध्रुव।
739परर्द्धिःपरर्द्धि।
740परमस्पष्टःपरमस्पष्ट।
741तुष्टःतुष्ट।
742पुष्टःपुष्ट।
743शुभेक्षणःशुभेक्षण।
744रामःराम।
745विरामःविराम।
746विरजःविरज।
747मार्गःमार्ग।
748नेतानेता।
749नादनयःनादनय।
750वीरःवीर।
क्र.सं. संस्कृत नाम हिंदी अर्थ
751शक्तिमतां श्रेष्ठःशक्तिमानों में श्रेष्ठ।
752धर्मःधर्म स्वरूप।
753धर्मविदुत्तमःधर्मविदों में उत्तम।
754वैकुण्ठःवैकुण्ठ निवासी।
755पुरुषःपुरुष।
756प्राणःप्राण।
757प्राणदःप्राण देने वाले।
758प्रणवःॐ स्वरूप।
759पृथुःविशाल।
760हिरण्यगर्भःहिरण्यगर्भ।
761शत्रुघ्नःशत्रुओं का नाश करने वाले।
762व्याप्तःव्याप्त।
763वायुःवायु।
764अधोक्षजःअधोक्षज।
765ऋतुःऋतु।
766सुदर्शनःसुदर्शन।
767कालःकाल।
768परमेष्ठीपरमेष्ठी।
769परिग्रहःपरिग्रह।
770उग्रःउग्र।
771संवत्सरःसंवत्सर।
772दक्षःदक्ष।
773विश्रामःविश्राम।
774विश्वदक्षिणःविश्व को दक्षिणा देने वाले।
775विस्तारःविस्तार।
776स्थावरस्थाणुःस्थावर और स्थाणु।
777प्रमाणम्प्रमाण।
778बीजम् अव्ययम्अव्यय बीज।
779अर्थःअर्थ।
780अनर्थःअनर्थ रहित।
781महाकोशःमहान कोश वाले।
782महाभोगःमहान भोग वाले।
783महाधनःमहान धन वाले।
784अनिर्विण्णःथके हुए न होने वाले।
785स्थविष्ठःअत्यंत विशाल।
786अभूःअभू।
787धर्मयूपःधर्म रूपी यूप।
788महामखःमहान यज्ञ।
789नक्षत्रनेमिःनक्षत्रों की नेमि।
790नक्षत्रीनक्षत्रों वाले।
791क्षमःक्षमाशील।
792क्षामःक्षाम।
793समीहनःसमीहन।
794यज्ञःयज्ञ।
795इज्यःपूज्य।
796महेज्यःमहान पूज्य।
797क्रतुःक्रतु।
798सत्रम्सत्र।
799सतां गतिःसज्जनों की गति।
800सर्वदर्शीसब कुछ देखने वाले।
801विमुक्तात्माविमुक्त आत्मा।
802सर्वज्ञःसर्वज्ञ।
803ज्ञानमुत्तमम्उत्तम ज्ञान।
804सुव्रतःउत्तम व्रत वाले।
805सुमुखःसुंदर मुख वाले।
806सूक्ष्मःसूक्ष्म।
807सुघोषःसुंदर घोष वाले।
808सुखदःसुख देने वाले।
809सुहृत्सच्चा मित्र।
810मनोहरःमन को हरने वाले।
811जित्क्रोधःक्रोध को जीतने वाले।
812वीरबाहुःवीर भुजाओं वाले।
813विदारणःविदारण करने वाले।
814स्वापनःसुला देने वाले।
815स्ववशःस्वतंत्र।
816व्यापीव्यापी।
817नैकात्माअनेक आत्माओं वाले।
818नैककर्मकृत्अनेक कर्म करने वाले।
819वत्सलःवत्सल।
820वत्सलायःवत्सलाय।
821रत्नगर्भःरत्नगर्भ।
822धनेश्वरःधन के ईश्वर।
823धर्मगुप्धर्म की रक्षा करने वाले।
824धर्मकृत्धर्म करने वाले।
825धर्मीधर्मी।
826सत्सत्।
827असत्असत्।
828क्षरम्क्षर।
829अक्षरम्अक्षर।
830अविज्ञाताअविज्ञाता।
831सहस्रांशुःहजार किरणों वाले।
832विधाताविधाता।
833कृतलक्षणःलक्षणों से युक्त।
834गभस्तिनेमिःकिरणों की नेमि वाले।
835सत्त्वस्थःसत्त्व में स्थित।
836सिंहःसिंह।
837भूतमहेश्वरःभूतों के महेश्वर।
838आदिदेवःआदि देव।
839महादेवःमहादेव।
840देवेशःदेवों के ईश।
841देवभृद्गुरुःदेवों के गुरु।
842उत्तरःउत्तर।
843गोपतिःगोपति।
844गोप्तारक्षा करने वाले।
845ज्ञानगम्यःज्ञान से गम्य।
846पुरातनःपुरातन।
847शरीरभूतभृत्शरीर और भूतों को धारण करने वाले।
848भोक्ताभोक्ता।
849कपीन्द्रःवानरों के इंद्र।
850भूरिदक्षिणःबहुत दक्षिणा वाले।
851सोमपःसोमपान करने वाले।
852अमृतपःअमृतपान करने वाले।
853सोमःसोम।
854पुरुजित्बहुतों को जीतने वाले।
855पुरुसत्तमःपुरुषों में उत्तम।
856विनयःविनय।
857जयःजय।
858सत्यसन्धःसत्यप्रतिज्ञ।
859दाशार्हःदाशार्ह।
860सात्त्वतां पतिःसात्त्वतों के स्वामी।
861जीवःजीव।
862विनयितासाक्षीविनय का साक्षी।
863मुकुन्दःमुक्ति देने वाले।
864अमितविक्रमःअमित पराक्रम वाले।
865अम्भोनिधिःसमुद्र।
866अनन्तात्माअनंत आत्मा।
867महोदधिशयःमहासागर में शयन करने वाले।
868अन्तकःअंत करने वाले।
869अजःअज।
870महार्हःमहान पूज्य।
871स्वाभाव्यःस्वाभाविक।
872जितामित्रःशत्रुओं को जीतने वाले।
873प्रमोदनःप्रमोद देने वाले।
874आनन्दःआनन्द।
875नन्दनःनन्दन।
876नन्दःनन्द।
877सत्यधर्मासत्यधर्म।
878त्रिविक्रमःत्रिविक्रम।
879महर्षिःमहर्षि।
880कपिलाचार्यःकपिलाचार्य।
881कृष्णःकृष्ण।
882द्रविणोदःधन देने वाले।
883सङ्ग्रहःसंग्रह।
884सर्गःसृष्टि।
885धृतात्माआत्मा को धारण करने वाले।
886नियमःनियम।
887यमःयम।
888वेद्यःजानने योग्य।
889वैद्यःवैद्य।
890सदायोगीसदा योगी।
891वीरहावीरों के हंता।
892माधवःमाधव।
893मधुःमधु।
894अतीन्द्रियःइन्द्रियों से परे।
895महामायःमहान माया वाले।
896महोत्साहःमहान उत्साह वाले।
897महाबलःमहान बल वाले।
898महाबुद्धिःमहान बुद्धि वाले।
899महावीर्यःमहान वीर्य वाले।
900महाशक्तिःमहान शक्ति वाले।
901महाद्युतिःमहान द्युति वाले।
902अनिर्देश्यवपुःअनिर्देश्य शरीर वाले।
903श्रीमान्श्रीमान्।
904अमेयात्माअमेय आत्मा वाले।
905महाद्रिधृक्बड़े पर्वतों को धारण करने वाले।
906महेष्वासःमहान धनुर्धारी।
907महीभर्तापृथ्वी के भर्ता।
908श्रीनिवासःलक्ष्मी के निवास स्थान।
909सतां गतिःसज्जनों की गति।
910अनिरुद्धःअनिरुद्ध।
911सुरानन्दःदेवताओं को आनंद देने वाले।
912गोविन्दःगोविन्द।
913गोविदां पतिःवेदज्ञों के पति।
914मरीचिःमरीचि।
915दमनःदमन।
916हंसःहंस।
917सुपर्णःसुपर्ण।
918भुजगोत्तमःसर्वोत्तम सर्प।
919हिरण्यनाभःस्वर्णनाभि।
920सुतपाःउत्तम तप।
921पद्मनाभःपद्मनाभ।
922प्रजापतिःप्रजापति।
923अमृत्युःमृत्यु रहित।
924सर्वदृक्सब देखने वाले।
925सिंहःसिंह।
926सन्धातासंधान करने वाले।
927सन्धिमान्संधिमान्।
928स्थिरःस्थिर।
929अजःअज।
930दुर्मर्षणःदुर्मर्षण।
931शास्ताशास्ता।
932विश्रुतात्माप्रसिद्ध आत्मा।
933सुरारिहाअसुरों के हंता।
934गुरुःगुरु।
935गुरुतमःसबसे बड़े गुरु।
936धामधाम।
937सत्यःसत्य।
938सत्यपराक्रमःसत्य पराक्रम।
939निमिषःनिमिष।
940अनिमिषःअनिमिष।
941स्रग्वीमाला धारण करने वाले।
942वाचस्पतिःवाणी के स्वामी।
943उदारधीःउदार बुद्धि।
944अग्रणीःअग्रणी।
945ग्रामणीःग्रामणी।
946श्रीमान्श्रीमान्।
947न्यायःन्याय।
948नेतानेता।
949समीरणःवायु।
950सहस्रमूर्धाहजार सिर वाले।
951विश्वात्माविश्व की आत्मा।
952सहस्राक्षःहजार नेत्र वाले।
953सहस्रपात्हजार पैर वाले।
954आवर्तनःआवर्तन।
955निवृत्तात्मानिवृत्त आत्मा।
956संवृतःसंवृत।
957संप्रमर्दनःसंप्रमर्दन।
958अहः संवर्तकःदिन का संवर्तक।
959वह्निःअग्नि।
960अनिलःवायु।
961धरणीधरःपृथ्वी धारण करने वाले।
962सुप्रसादःसुप्रसन्न।
963प्रसन्नात्माप्रसन्न आत्मा।
964विश्वधृक्विश्व को धारण करने वाले।
965विश्वभुक्विश्व का भोग करने वाले।
966विभुःविभु।
967सत्कर्तासत्कार्य करने वाले।
968सत्कृतःसत्कृत।
969साधुःसाधु।
970जह्नुःजह्नु।
971नारायणःनारायण।
972नरःनर।
973असंख्येयःअसंख्य।
974अप्रमेयात्माअपरिमेय आत्मा।
975विशिष्टःविशिष्ट।
976शिष्टकृत्शिष्ट बनाने वाले।
977शुचिःपवित्र।
978सिद्धार्थःसिद्ध अर्थ वाले।
979सिद्धसंकल्पःसिद्ध संकल्प।
980सिद्धिदःसिद्धि देने वाले।
981सिद्धिसाधनःसिद्धि के साधन।
982वृषाहीधर्म की वर्षा।
983वृषभःवृषभ।
984विष्णुःविष्णु।
985वृषपर्वाधर्म रूपी पर्व।
986वृषोदरःधर्म को धारण करने वाले।
987वर्धनःवृद्धि करने वाले।
988वर्धमानःवर्धमान।
989विविक्तःविविक्त।
990श्रुतिसागरःवेद सागर।
991सुभुजःसुंदर भुजा।
992दुर्धरःदुर्धर।
993वाग्मीवाग्मी।
994महेंद्रःमहेंद्र।
995वसुदःधन देने वाले।
996वसुःवसु।
997नैकरूपःअनेक रूप।
998बृहद्रूपःविशाल रूप।
999शिपिविष्टःकिरणों में व्याप्त।
1000सर्वप्रहरणायुधःसभी आयुधों से युक्त (अंतिम नाम)।

निष्कर्ष

विष्णु सहस्रनाम केवल नामों की सूची नहीं, बल्कि परमात्मा की अनन्त शक्ति का साक्षात् अनुभव है। यह स्तोत्र मानसिक शांति, ग्रह दोष निवारण और मोक्ष मार्ग का अचूक साधन है।

श्री कैची धाम परिवार का प्रयास है कि आप इन दिव्य श्लोकों को शुद्ध भाव से पढ़ें और भगवान विष्णु की असीम कृपा प्राप्त करें।

Comments

Post a Comment

Please do not enter any spam link in a comment box.

Popular posts from this blog

Panch Mukhi Hanuman: ॐ नमो हरि मर्कट मर्कटाय स्वाहा का अर्थ

  Sankat Mochan Hanuman भक्ति का स्वरूप, भक्ति का ज्ञान हमें श्री हनुमान जी महाराज से सीखना चाहिए। हनुमान जी महाराज ने भक्ति के द्वारा श्री राम को प्राप्त कियाऔर श्री राम के वरदान स्वरुप समस्त संसार में हनुमान जी की आराधना, उनकी जय जयकार और उनकी प्रतिष्ठा संपन्न हो सकी।  शास्त्रों की माने तो हनुमान जी महाराज भगवान शिव अर्थात महा रूद्र के 11 में रुद्र अवतार हैं और उन्हें शिव स्वरूप भी माना जाता है अर्थात हनुमान जी महाराज स्वयं महादेव के ही अवतार हैं। अतः जब कोई संकट किसी भी प्राणी को महसूस होता है तो वह संकट से छुटकारा पाने के लिए अपनी श्री हनुमान जी महाराज की शरण लेता है और उनसे उस संकट को दूर करने की प्रार्थना करता है। हनुमान जी महाराज अत्यंत ही दयालु हैं। वह अपने शरणागत की रक्षा अवश्य करते हैं। हम सभी को उनके दिव्य मंत्रो के द्वारा उनको प्रसन्न करके उनसे अपनी रक्षा की प्रार्थना करनी चाहिए।   हनुमान जी के भक्तों के द्वारा हनुमान जी को अनेको नाम से संबोधित किया जाता है।  वीर हनुमान, राम भक्त, शिव अवतार, मारुति नंदन, महावीर ये सभी नाम भजरंग बलि के ही है पर इन सभी...

हनुमान वडवानल स्रोत महिमा - श्री कैंची धाम | Hanuman Vadvanal Stotra Mahima - Shri Kainchi Dham

हनुमान वडवानल स्रोत महिमा - श्री कैंची धाम | Hanuman Vadvanal Stotra Mahima - Shri Kainchi Dham   श्री हनुमान वडवानल स्तोत्र की रचना त्रेतायुग में लंका अधिपति रावण के छोटे भाई विभीषण जी ने की थी। त्रेतायुग से आज तक ये मंत्र अपनी सिद्धता का प्रमाण पग-पग पे देता आ रहा है।  श्री हनुमान वडवानल स्तोत्र के जाप से बड़ी से बड़ी समस्या भी टल जाती है। श्री हनुमान वडवानल स्रोत का प्रयोग अत्यधिक बड़ी समस्या होने पर ही किया जाता है। इसके जाप से बड़ी से बड़ी समस्या भी टल जाती है और सब संकट नष्ट होकर सुख-समृद्धि प्राप्त होती है।  श्री हनुमान वडवानल स्तोत्र के प्रयोग से शत्रुओं द्वारा किए गए पीड़ा कारक कृत्य अभिचार, तंत्र-मंत्र, बंधन, मारण प्रयोग आदि शांत होते हैं और समस्त प्रकार की बाधाएं समाप्त होती हैं। पाठ करने की विधि शनिवार के दिन शुभ मुहूर्त में इस प्रयोग को आरंभ करें। सुबह स्नान-ध्यान आदि से निवृत्त होकर हनुमानजी की पूजा करें, उन्हें फूल-माला, प्रसाद, जनेऊ आदि अर्पित करें। इसके बाद सरसों के तेल का दीपक जलाकर लगातार 41 दिनों तक 108 बार पाठ करें।...